آداب دعا ۱۳۷۸/۱۰/۱۱ - ۱۲۷۳ بازدید

علت این که بعد از نماز و دعا دست بر صورت کشیدن آمده است چه می باشد؟

پیامبر اکرم(ص) در خطبه شعبانیه فرمود: وارفعوا ایدیکُم بالدّعاء فی اوقات صلواتکم، فانّها افضلُ السّاعاتِ ینظراللّه تعالی فیها بالرّحمة الی عباده. هنگام نماز دست ها را به دعا بلند کنید که بهترین لحظاتی که خدا با رحمت به بندگانش می نگرد، این لحظات است. اگر کسی خدا را مناجات کرد او هم جوابش را می دهد(یُجیبهم اذا ناجَوهُ). و اگر بنده ای احساس دوری کرد و ندا داد، خداوند او را لبیک می گویدو یُلبّیهم اذا نادَوه.
وقتی انسان دست به دعا برداشت طبق روایات و سنت معصومین(ع) مستحب است آن را به سر و صورت خود بکشد؛ برای این که لطف خدا به این دست پاسخ داده است، دستی که به سوی خدا دراز می شود، یقیناً خالی برنمی گردد و دستی که عطای الهی را دریافت کرد، گرامی است. لذا خوب است آن را به سر و صورت خود بکشد(فلاح السائل، ص 187)
در روایتی از امام صادق(ع) آمده است بنده دستش را به سوی خداوند عزیز جبار دراز نمی کند مگر این که خداوند حیا می کند که آن دست را خالی برگرداند و قرار می دهد در آن از فضل و رحمت خودش آن قدر که بخواهد به همین جهت هرگاه کسی از شما دعا کرد دستش را برنگرداند مگر این که آن رابه صورت و سر خودش بکشد(وسائل الشیعه، ج 7، ص 51)
در صدقه دادن نیز چنین تعبیری هست که بعد از صدقه دادن دست خود را به صورت و سر بکشید یا آن را ببوئید و ببوسید. نقل شده امام سجاد(ع) بعد از صدقه دست خود را می بویید و می فرمود: این دست به دست الهی رسیده، چون خداوند فرموده: هو یقبلُ التوبة عن عباده و یأخذُ الصدقات؛خداوند توبه بندگانش را می پذیرد و صدقه ها را دریافت می کند (توبه، آیه ی 104).
کتاب شریف «حکمت عبادات» از استاد آیة اللّه جوادی آملی را مطالعه بفرمائید.

نظرات

میهمان
من دخترم۶ماهه فوت شده خیلی دلتنگ وناراحتم ازهمه جاناامیدشدم فقط منتظرمرگم فکرمیکنم دخترم الان چه حالی دازدچکارمیکندایاخوشحال است واگرمن کمی ازفکرم بیرونش کنم میگم اومیگه متوازیادبردن ازاینحورافکارداره نابودم میکنه توروخداکمکم کنید
پرسمان
سلام علیکم، از رخداد این واقعه تأسف‌بار حقیقتاً متأثر شدیم و امیدواریم خداوند متعال به شما و همسرتان صبر و اجر عظیم عنایت فرماید. مطمئناً گذشت از این موضوع و مصیبت برای شما و همسرتان سخت است. امام علی (علیه‌السلام) می‌فرماید: «فَقْدُ الْوَلَدِ مُحْرِقُ الْکَبِد» (۱)؛ «از دست دادن فرزند، جگر سوز است».
باید توجه داشت که سرتاسر زندگی انسان پوشیده از تلخی و شیرینی و شکست و پیروزی می‌باشد. یک روز مطابق میل و خواسته انسان است و روز دیگر برخلاف آن و همه این‌ها از خصوصیات این عالَم و دنیای خاکی است. برای ما انسان‌ها هر امتحانی یا بر توان و ظرفیت‌مان می‌افزاید، یا رشد و ترقی ما را به همراه دارد.
مصیبتی که بر شما وارد شده فقط مختص شما نبوده است؛ بلکه پدران و مادران زیادی هستند که همه روزه فرزند خود را به علل مختلف از دست می‌دهند و برخی از فرزندان در همان زمان بارداری مادر سقط می‌شوند و برخی دیگر در روزهای آغازین پس از تولد از بین می‌روند. این مسئله نمونه‌های زیادی در طول تاریخ دارد؛ هنگامی که ابراهیم فرزند رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) در حال احتضار بود، حضرت فرمود: ای ابراهیم! اگر نبود آن که از دست می‌رود، به دیار باقی می‌شتابد و ماندگان به رفتگان ملحق می‌شوند، ما به شدت بر تو اندوهگین بودیم، سپس چشمش پر از اشک شد و فرمود: دیده اشک میریزد و دل غمگین می‌شود و لیکن جز آن چه رضای خداست نمی‌گوییم و گرچه ای ابراهیم! برای تو غمناکم».(۲) این عبارات نشان می‌دهد رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) صبر زیادی در این مصیبت از خود نشان دادند اگرچه علاقه شدیدی به ابراهیم فرزند خود داشتند و نمونه‌های تاریخی فراوانی از این دست که مصیبت‌های سنگین، کمر اولیاء خدا را خم کرده است.
البته هرگز نباید شما و همسرتان از مرگ فرزند‌تان خیلی ناراحت باشید و بی‌تابی نمایید و زبان به شِکوه بگشایید، چه بسا ممکن است خداوند به‌جای او فرزند دیگری به شما عطا کند که از هر لحاظ بهتر از فرزند قبلی شماست.
این را هم بدانید خداوند قادرِ متعال خیر و صلاح بنده‌اش را بیش از هر کس دیگر می‌خواهد و اگر حادثه‌ای برای انسان رخ می‌دهد، قطعاً مصلحت و حکمتی در کار بوده است.
خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید: «عَسى أَنْ تَکْرَهُوا شَیْئاً وَ هُوَ خَیْرٌ لَکُمْ وَ عَسى أَنْ تُحِبُّوا شَیْئاً وَ هُوَ شَرٌّ لَکُمْ وَ اللَّهُ یَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُون» (۳)؛ «لکن چه بسیار شود که چیزى را مکروه شمارید ولى به حقیقت خیر و صلاح شما در آن بوده، و چه بسیار شود چیزى را دوست دارید و در واقع شرّ و فساد شما در آن است، و خدا (به مصالح امور) داناست و شما نادانید».
به هر حال، باید راضی به رضای الهی باشید و با دیدی مثبت به قضیه بنگرید و باور کنید که خیر و صلاح بندگان دست خدایِ مهربان است و او بیش از هر کس دیگری به این موضوع آگاه است.
این را بدانید که در آموزه‌های دینی و تعالیم اسلامی مرگ فرزندان و صبر در برابر آن آثار و نتایج بسیار ارزشمندی دارد که ائمة معصومین(علیهم‌السلام) در روایات متعددی بدان اشاره نموده‌اند و ما به برخی از آنها اشاره می‌کنیم تا باور کنید که اگر شما بر این مصیبت صبر کنید، مطمئناً اجر و پاداش الهی شامل حال شما خواهد شد.
رسول گرامی اسلام(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) در روایاتی می‌فرمایند:
«الْوَلَدُ کَبِدُ الْمُؤْمِنِ إِنْ مَاتَ قَبْلَهُ صَارَ شَفِیعاً لَهُ وَ إِنْ مَاتَ بَعْدُ یَسْتَغْفِرُ لَهُ فَیَغْفِرُ اللَّهُ لَه » (۴)؛ «فرزند، جگر گوشه مؤمن است، اگر پیش از او بمیرد شفیع مؤمن مى گردد و اگر بعد از او بمیرد براى مؤمن استغفار مى کند و خداوند (به‌واسطه آن فرزند) مؤمن را مى آمرزد».
«یُقَالُ لِلْوِلْدَانِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ فَیَقُولُونَ یَا رَبِّ حَتَّى یَدْخُلَ آبَاؤُنَا وَ أُمَّهَاتُنَا قَالَ فَیَأْبَوْنَ فَیَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَا لِی أَرَاهُمْ مُحْبَنْطِئِینَ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ فَیَقُولُونَ یَا رَبِّ آبَاؤُنَا فَیَقُولُ تَعَالَى ادْخُلُوا الْجَنَّةَ أَنْتُمْ وَ آبَاؤُکُم » (۵)؛ «براى فرزندانى که پیش از خود فرستاده اید، روز قیامت گفته مى شود: که داخل بهشت شوید، در جواب مى گویند: وقتى داخل بهشت مى شویم که پدران و مادران ما هم، داخل بشوند، از طرف خداى تعالى خطاب مى شود خود و والدین‌تان داخل بهشت شوید».
«إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا سَبَقَتْ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ تَعَالَى مَنْزِلَةٌ وَ لَمْ یَبْلُغْهَا بِعَمَلٍ ابْتَلَاهُ اللَّهُ فِی جَسَدِهِ أَوْ فِی مَالِهِ أَوْ فِی وَلَدِهِ ثُمَّ صَبَرَ عَلَى ذَلِکَ حَتَّى یَبْلُغَهُ الْمَنْزِلَةَ الَّتِی سَبَقَتْ إِلَیْهِ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَل» (۶)؛ «هرگاه بنده مؤمن، خداوند براى او مکان و منزلتى در بهشت تعیین کند ولى عملش با آن تطبیق نکند، یعنى عملش به آن اندازه نیست، خداوند، از باب لطف، او را به بیمارى یا فقر، یا فقدان و از دست دادن فرزندان آزمایش مى کند و به او صبر مى دهد، تا به آن مکان و منزلت موفق شود».
یادتان باشد که خداوند گاهی به خاطر مصالح بالاتر فرزندِ خانواده‌ای را از حق حیات محروم داشته و بهتر از او را جایگزین می‌کند همچنان‌که در قرآن‌کریم در داستان موسی و خضر به آن اشاره شده و خداوند فرزند ناخلف خانواده باایمان و متدینی را از آنها می‌گیرد تا ایمان آنها محفوظ بماند و ایمان‌شان دچار تزلزل و سستی نگردد.(۷) به هر حال، مرگ فرزند، بهتر از آن است که بد عاقبت و موجب فساد و طغیان شود و یا سبب انحراف والدینش گردد. در روایات، اشاره شده که خداوند به جای آن پسر، دختری به آن خانواده عطا فرمود که هفتاد پیامبر از نسل او به وجود آمدند.(۸) پی‌نوشت‌ها:
۱. تمیمى آمدى، عبد الواحد بن محمد، تصنیف غرر الحکم و درر الکلم ، قم : دفتر تبلیغات اسلامی ، ۱۳۶۶، ص۴۰۷.
۲. «لَو لا اَنَّ الماضی فَرَطٌ للباقی و اَنَّ الاخِرَ لاحِقٌ بالاَوَّلِ،لَحَزَنّا عَلَیکَ یا اِبراهیم. ثُمَّ دَمَعَت عَینُهُ وَ قالَ: تَدمَعُ العَینُ وَ یَحزَنُ القَلب ُوَ لا نَقُولُ اِلّا ما یُرضی الرَّبَّ وَ اِنّا بِکَ یا اِبراهیمُ لَمَحزُونُون»؛ مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحارالأنوار، بیروت : دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۷۴، ص۱۴۰.
۳. بقره(۲)، آیة ۲۱۶.
۴. نورى، حسین بن محمد تقى، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل ، قم : مؤسسة آل البیت علیهم السلام ، ۱۴۰۸ق ، ج۱۵، ص۱۱۲.
۵. نورى، حسین بن محمد تقى، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل ، قم : مؤسسة آل البیت علیهم السلام ، ۱۴۰۸ق ، ج۲، ص۳۹۲.
۶. شهید ثانى، زین الدین بن على، مُسکّن الفؤاد عند فقد الأحبّة و الأولاد، قم: بصیرتى، بى‌تا، ص۲۱.
۷. «وَ أَمَّا الْغُلامُ فَکانَ أَبَواهُ مُؤْمِنَیْنِ فَخَشِینا أَنْ یُرْهِقَهُما طُغْیاناً وَ کُفْراً فَأَرَدْنَا أَن یُبْدِلَهُمَا رَبهُُّمَا خَیرًْا مِّنْهُ زَکَوةً وَ أَقْرَبَ رُحمًْا»؛ کهف(۱۸)، آیه ۸۰ و ۸۱.
۸. «أَبْدَلَهُمَا اللَّهُ بِهِ جَارِیَةً وَلَدَتْ سَبْعِینَ نَبِیّا»؛ کلینى، محمد بن یعقوب بن اسحاق، کافی، تهران : دار الکتب الاسلامیه، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۷.

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.




حاصل جمع را در کادر وارد کنید