خانه> روانشناسی و مشاوره >750


149

اول و پانزدهم هر ماه مهمان شماييم

 

بنام خدا - نسخه سوم نرم افزار پرسمان ويژه اندروید آماده شد

منو

بايگاني موضوعي
بايگاني شماره اي
گفتگوي زنده
عضويت
پرسش و پاسخ
پيگيري پاسخ
پاسخ سوالات غيرخصوصي
طرح سوال و ارتباط با ما

احكام نماز و روزه دانشجوي مسافر


جستجو



 

بورس مقالات

ابراز محبت دختر به...
درمان خود ارضايي ب...
قرص شب امتحان (تار...
پيامدهاي خودارضايي...
احضار روح با نعلبك...
نظرات مقاله «پيامد...
همجنسگرايي، علل و ...
هولوكاست چيست؟
عجم، دشمن اهل بيت؟...
علامت قبولي توبه
گناهان كبيره
چگونه از ياران اما...
چشم چراني، آثار و ...
رابطه دختر و پسر
احكام نماز و روزه ...
تقويت اراده در انج...
اخلاق پيامبر (4) -...
ماجراي دختران و پس...
شيوه هاي همسريابي
نقش قرآن در زندگي ...
شوخي هاي پيامبر
لیست کتب اداره مشا...
جلسه خواستگاري
...

چه كنم گناه نكنم؟!
دوستي با نامحرم در...
دفتر 30 پرسش ها و ...
چگونه با تقوي شوم
شيوه هاي کنترل نفس...
همه شرايط وضو
اثر بيدار ماندن بي...
چرا فقط بي حجابي! ...
گرايش دختران آمريك...
اگه روسري خود را ب...
ايميل هايي از شيطا...
جايگاه و ارزش نماز...
چرا جنگ را ادامه د...
دفتر 32 پرسش ها و ...
اخلاق پيامبر(2)- م...
مهارت ارتباط مؤثر ...
خاطره اي جالب از ز...

آمار سایت


تعداد مقالات:
2217

بازدید مقالات:
8213200

بازدید سوالات:
2650390



مهارت ارتباط مؤثر (جرأت ورزي، Assertiveness) بازديد: 17959

  نظر بدهيد  /   راي بدهيد  /   ارسال به دوستان  /   طرح سوال


مقدمه

ارتباط يكي از مهمترين زمينه هاي سلامت زندگي اجتماعي و منشأ فرهنگ و به عنوان زمينه و مبناي حركت و ارتقاي انساني است كه اگر ويروسي شود، بي شك پايه اصلي زندگي مي لغزد و رضايت از آن محو مي شود. در اين ميان ارتباط مؤثر با ديگران، مهارتي است كه انسان را در موقعيّت ممتاز و بهتري قرار مي دهد و دستيابي به موفّقيّت و خوشبختي را سهل تر مي سازد.[1] ارتباط مؤثر رابطه اي است كه در آن شخص به گونه اي عمل مي كند كه در آن علاوه بر اينكه خودش به خواسته­هايش مي رسد، افراد مقابل نيز احساس رضايت دارند. يكي از مهارت هاي ارتباط مؤثر، جرأت ورزي است. افرادي كه از مهارت جرأت ورزي (حدّ وسط برخورد منفعلانه و پرخاشگري) بي بهره­اند، نمي توانند از خودشان دفاع نمايند؛ لذاست كه غالباً در برخورد با ديگران منفعل، پشيمان و ترسو بوده و به جاي اهمّيّت به نيازها و خواسته اي خود، از خواسته ها و نظر ديگران تبعيّت مي كنند.

جرأت ورزي مهارتي است در راه خودكارآمدي و خودكنترلي در افراد كه اعتماد به نفس و عزّت نفس آنها را تقويّت مي­كند. اين مهارت كه جزو مهارت هاي مقابله با خشم و همچنين بهترين روش ارتباط رضايت­بخش با ديگران است، بسان ساير مهارت هاي ارتباطي نيازمند دانش، تدبير، مذاكره و انعطاف پذيري است. در اين مقاله ضمن طرح موضوعاتي پيرامون جرأت ورزي به بخشي از راههاي تقويت ارتباط جرأت مندانه پرداخته مي­شود.

 

تعريف جرأت ورزي

جرأت ورزي، يعني دفاع از حقوق خود و بيان افكار و احساسات خويش كه به شيوه مستقيم، صادقانه و مناسب انجام شود. افراد جرأت­ورز براي خود و ديگران احترام قائل هستند. آنان منفعل نيستند و ضمن اين كه به خواسته ها و نيازهاي ديگران احترام مي­گذارند، اجازه نمي دهند ديگران از آنها سوء استفاده كنند و به شيوه قاهرانه با آنان ارتباط برقرار كنند.[2]

توجه داشته باشید كه جرأت­ورزي و پرخاشگری از یكدیگر متمايزند. پرخاشگر بودن به معنی دفاع از حقوق خود به شيوه اي خصمانه است كه فرد سعي مي كند نيازها و خواسته هاي خود را از طريق غالب شدن، توهين و تحقير ديگران برآورده كند كه در اين ميان براي حقوق و خواسته ديگران اهمّيّتي قائل نيست.

براي درك بيشتر تفاوت جرأت ورزي (حدّ وسط برخورد منفعلانه و پرخاشگري) با هر يك از رفتار انفعالي و پرخاشگرانه به مثالهاي زير دقّت نماييد.

1.      فردي در صف خريد مي خواهد خودش را جلوي شما جا بزند و مي گويد: اجازه مي دهيد زودتر از شما خريد كنم؟ من عجله دارم.

پاسخ انفعالي: خيلي خوب؛

پاسخ پرخاشگرانه: آهاي، مي خواهي چه كار كني، برو آخر صف بايست؛

پاسخ همراه با جرأت ورزي: متأسفم، نمي توانم، من هم عجله دارم.

2.      يكي از همكلاسي­ها جزوه درسي شما را براي شب امتحان طلب مي­كند.

پاسخ انفعالي: من خودم نياز دارم، ولي باشد.

پاسخ پرخاشگرانه: خيلي پررو هستي كه شب امتحان چنين تقاضايي مي كني، فراموشش كن.

پاسخ همراه با جرأت ورزي: خوشحال مي­شدم به شما كمك كنم، از قبل براي مطالعه شب امتحاني برنامه ريزي كرده ام. اي كاش زودتر مي­گفتيد.

 

انواع رفتار جرأت مندانه

رفتار جرأتمندانه طبقه­بندي هاي فراواني شده است،  برخي ابراز وجود در رفتار جرأتمندانه را داراي چهار مؤلفه[3] مي دانند و برخي نيز به طور كلّي رفتار هاي جرأتمندانه را به سه گروه كلّي[4] تقسيم مي نمايند:

1.      بيان جرأتمندانه احساسات مثبت و منفي؛

2.      رد جرأتمندانه خواسته هاي نابجاي ديگران و مقاومت در برابر آنها؛

3.      در خواست هاي جرأتمندانه از ديگران.

 

هدف هاي جرأت ورزي

در مهارت جرأت ورزي هدف، تغيير در خود فرد است نه تغيير در ديگران تا بتواند نيازها، احساسات و افكار خود را ابراز كرده و از آسيب هاي احتمالي در امان بماند. بدين معنا كه گاه ممكن است فرد عليرغم استفاده از رفتارهاي جرأتمندانه به خواسته خود نرسد، ولي از اين كه جواب منفي داده شود، نااميد نشه و درخواست جرأتمندانه خود را از شخص ديگري مي نمايد تا به حل مشكل دست يابد.

 

مزاياي رفتار جرأتمندانه

1-     از مهمترين مزاياي جرأتمندي، احساس مثبتي است كه فرد درباره خود دارد. افراد جرأتمند در مقايسه با افراد سازشكار و پرخاشگر درباره خود احساس بهتري دارند. آنها احساس عزّت نفس دارند و خود را شريف و عزيز مي­بينند.

2-     مردم افراد جرأتمند را صريح و صادق مي­دانند و معتقدند چنين افرادي اهل چاپلوسي، تملّق و نفاق نيستند. اين افراد آنچه را مي توانند انجام دهند مطرح مي­كنند. بنابراين مردم به چنين افراد بيشتر اعتماد مي­كنند؛ گرچه به ظاهر آن را نشان ندهند.

3-     زندگي افراد جرأتمند، معنادار است. اينان به ديگران اجازه مي دهند تا مستقل بينديشند و عمل كنند و خود نيز افزون بر در دسترس قرار دادن خواسته هايشان، از زورگويي، تحكّم، زبوني و ذلّت فاصله مي­گيرند.

 

پيامدهاي منفي نداشتن جرأت

جرأتمند نبودن مي تواند مشكلات زير را به وجود اورد:

1-     افسردگي، عصبانيّت از خود، احساس درماندگي، نااميدي و نداشتن كنترل در زندگي؛

2-     رنجيدگي و عصبانيت از ديگران ؛

3-     ناكامي در بسياري از موقعيّت­هايي كه فرد نمي­تواند به خواسته خود برسد؛

4-     انفجار خشم( وقتي خشم به شيوه مناسبي ابراز نشود، روي هم انباشته شده، در مواردي به شكل نامناسب و پرخاشگرانه ابراز مي شود)؛

5-     اضطراب و در پي آن، اجتناب از افراد و موقعيت هايي كه سبب ناراحتي و از ميان رفتن فرصت هاي زيادي مي شود؛

6-     ضعف در روابط بين فردي و ناتواني در بيان احساسات مثبت و منفي كه باعث مي­شود فرد مقابل از احساسات و خواسته­­هاي فرد اطلاعي نداشته باشد و نتواند اقدامي در جهت حصول آنها انجام دهد؛

7-     مشكلات جسماني مانند سردرد، زخم معده، فشار خون بالا و تجربه استرس كه عوارض جسماني زيادي به همراه دارد؛

8-     رفتار منفعل كه باعث مي­شود فرد نتواند در برابر ديگران قاطعانه عمل كند؛

9-     تقويت رفتار ديگران كه باعث مي­شود توقّع آنان بيشتر شود و براي به دست آوردن خواسته­هاي خود، اصرار بيشتري داشته باشند.

 

عوامل دوري از رفتار جرأتمندانه

عوامل زير فرد را از رفتار جرأتمندانه دور مي كنند:

1-     فرد فكر مي كند، ديگران او را به سبب كارهايي كه براي آنها مي­كند، دوست دارند؛  بنابراين اگر مستقل عمل كند ديگران او را دوست نخواهند داشت.

2-     فرد در زمينه رضايت، احساسات و راحتي ديگران احساس مسئوليت مي كند؛ لذا از اينكه به ديگران « نه » بگويد و آنها را از خود ناراحت سازد، احساس گناه مي­كند.

3-     فرد رفتار جرأتمندانه را با ازخودگذشتگي، ايثار و فداكاري در تناقض مي­بيند؛ لذا اعتقاد دارد كه اگر از پذيرش درخواست ديگران سر باز زند، آدم بد و خودخواهي تلقّي خواهد شد.

4-     احساس مهم و باارزش بودن در مواقعي كه درخواستي از او مي­شود و اعتقاد به اينكه اگر يك­بار درخواست ديگران را نپذيرد آنها ديگر او را به شمار نخواهند آورد.

5-     چنين افرادي ياد گرفته­اند كه بايد هميشه ديگران را از خود راضي و خوشحال نگه­دارند و خوب نيست كه خواسته­هاي خود را بر خواسته­هاي ديگران ترجيح دهند؛ بنابراين اگر كسي چيزي گفت يا كاري كرد كه باعث ناراحتي فرد شد، نبايد چيزي بگويد و اگر اين كار ادامه پيدا كرد بهتر است فقط بكوشد از او فاصله بگيرد. چنين افرادي وقتي كاري را انجام مي­دهند كه به آن تمايلي ندارند، احساس بدي درباره خود يافته، از فرد مقابل رنجيده مي­شوند و بي ميلي خود را به طور ناخواسته و به شكل غير كلامي( سكوت، اخم كردن، دير حاضر شدن و انجام كارها به شكل سرسري و بدون دقّت لازم) نشان مي­دهند.

 

راهكارهايي براي ابراز جرأت مندي

براي عيني­تر كردن كاربرد اين راهكارها، فرض كنيد يكي از دوستانتان، شما را امشب به جشن تولّد دعوت كرده درحالي كه شما اصلاً ديگر ميهمانان و مكاني را كه بايد بدانجا برويد، نمي­شناسيد. در اين صورت شايسته است از روش هاي جرأتمندانه اي كه در ادامه بدان اشاره خواهد شد، استفاده نماييد.

1- « نه » گفتن

روش هاي متعدّدي براي ابراز جرأتمندانه « نه » وجود دارد كه برخي از آنها عبارتند از:

الف) صرفاً گفتن« نه » نظير: « نه » يا « نه متشكرم ».

ب) گفتن« نه » همراه با توضيح نظير : « نه متشكرم، من شبها از خانه بيرون نمي­روم».

2- تغيير دادن موضوع : در اين روش سعي بر آن است كه موضوع صحبت عوض گردد.

 فردا امتحان داريم؟

 راستي فيلم ديشب را ديدي؟

3- دليل آوردن

 روحيه­ام با اين­جور ميهماني­ها سازگاري ندارد و ضعيف مي­شود.

 رفتن به جايي را كه نمي­شناسم، اصلاً درست نمي­دانم.

4- ايجاد احساس شخصيّت مهم­تر در طرف مقابل

 از شما انتظار نداشتم چنين پيشنهادي به من بدهي!

من روي شما يك­جور ديگر فكر مي­كردم!

5- ارائه پيشنهادي بهتر

حاضرم با شما به تئاتر، سينما و يا منزل شما بيايم ولي به ميهماني در جايي كه ساير ميهمانها را نمي شناسم نمي آيم.

6- نشان دادن شأن بالاي خانوادگي خود

در خانواده ما رسم نيست كه در اين­جور ميهماني­ها شركت كنيم.

اگر اين موضوع را در خانواده خود مطرح كنم، خيلي متعجّب مي­شوند.

7- بيان موضوع در قالب شوخي

من هنوز بچّه ام، هنوز به اندازه كافي براي ميهماني شبانه بزرگ نشده­ام.

8- پافشاري و اصرار در ردّ درخواست

ديگر حرفش را نزن، من اهلش نيستم و به هيچ وجه نخواهم آمد.

9- دور شدن از موقعيّت: در مواقعي كه فرد بيش از حد اصرار مي­ورزد.

10- ابراز همدلي

شايد دلت مي­خواست كه من در جشن تولّدت باشم، اين موضوع را مي­فهمم ولي متأسفانه من اهل شركت در اين­جور مراسم نيستم.

11- معذرت خواهي

با عرض پوزش، اميدوارم مرا ببخشيد كه به هيچ وجه نمي­توانم در ميهماني شما شركت نمايم.

12- تشكر و قدرداني

لطف كرديد كه مرا به ميهماني خود دعوت نموديد، ولي من دوست ندارم و نمي­آيم.

 

فرهنگ گفتاري در رفتار جرأتمندانه

شايسته است در ابراز مهارت جرأت ورزي سعي نماييد، فرهنگ گفتاري خود را به اشكالي كه در زير بدان اشاره خواهد شد، تغيير دهيد.

1-     مطمئن شويد كه طرف مقابل از شما چه مي­خواهد. اگر مطمئن نيستيد، بگوييد: « بايد درباره آن فكر كنم». از اين راه، فرصتي را براي پاسخ دادن مشخص كنيد.

2-     اگر مطمئن نيستيد از شما چه چيزي را خواسته­اند، توضيح بيشتري بخواهيد.

3-     تا جايي كه مي توانيد، پاسخ ­هاي كوتاه دهيد و از آوردن دلايل زياد و دادن توضيحات طولاني خودداري كنيد.

4-     از عبارت­هايي با واژه« من» استفاده نماييد و به جاي سرزنش و يا محكوم كردن طرف مقابل، موضوع را طرح نماييد .

5-     به جاي عبارت­هايي نظير« فكر نمي­كنم بتوانم...»، از واژه « نه» استفاده نماييد.

6-      حركت­هاي غير كلامي خود را با پيامي كه مي­دهيد، همخوان سازيد.

7-     در مواردي كه ناچاريد، امتناع خود را چندبار تكرار نماييد؛ نبايد براي هر بار دليل جديدي بياوريد، بلكه كافي است همان گفته پيشين را تكرار نماييد.

8-     اگر با وجود تكرار پاسخ، باز هم طرف مقابل اصرار مي­ورزد، بايد سكوت كرد و يا اينكه موضوع بحث را عوض كرد.

 

نكات پاياني

-      به ياد داشته باشيد كه رفتار جرأتمندانه ضرورتاً شما را در راه رسيدن به اهدافتان موفّق نمي­سازد.

-       توجه داشته باشيد كه ديگران نيز حق دارند جرأتمندانه عمل كرده و با خواسته­هاي شما مخالفت نموده و احساسات و عقايد خود را بيان كنند.

-        هر چند رفتار جرأتمندانه معمولاً نتايج مثبتي در پي دارد، اما برخي افراد در برابر آن واكنش منفي نشان مي­دهند؛ لذا در هر موقعيّتي، پيش از تصميم به انجام يك رفتار جرأتمندانه، ابتدا بايد پيامدهاي آن را در نظر گرفت.

 

فهرست منابع

1-     امير حسيني، خسرو، مهارت هاي اساسي زندگي سالم، نشر عارف كامل، تهران: 1387، چاپ چهارم.

2-     باستاني، قادر، اصول و تكنيك هاي برقراري ارتباط مؤثر با ديگران، نشر ققنوس، تهران: 1386.

3-     پورافكاري، نصرت الله، فرهنگ جامع روانشناسي – روانپزشكي ، نشر فرهنگ معاصر، تهران: 1386، چاپ ششم.

4-     حسين زاده، علي ، همسران سازگار: راهكارهاي سازگاري، انتشارات مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني رحمه الله، قم: 1388، چاپ هفتم.

5-     حسين زاده، علي ، مهارت­هاي سازگاري، انتشارات مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني رحمه الله، قم: 1388.

6-     فتي، لادن و همكاران، آموزش مهارت­هاي زندگي، نشر دانژه، تهران: 1385.

كلينكه، كريس ال،  مهارت هاي زندگي، ترجمه شهرام محمد خاني، نشر نسل نوانديش، تهران: 1378.

7-     مهرابي زاده، مهناز و همكاران، كمال گرايي مثبت/ كمال گرايي منفي، نشر رسش، تهران 1382.


پي نوشت ها


[1] قادر، باستاني، اصول و تكنيك هاي برقراري ارتباط مؤثر با ديگران.

[2] كريس ال. كلينكه، مهارت هاي زندگي، ترجمه شهرام محمد خاني، ج 1، ص 261.

[3] مهناز مهرابي زاده و همكاران، كمال گرايي مثبت/ كمال گرايي منفي، ص 108.

[4]  لادن فتي و همكاران، آموزش مهارت هاي زندگي، ص 122.



نظر شما راجع به اين مقاله

 
  نظرات ساير كاربران

       کانسلر : عالی بود..

       علیرضا : سلام و سپاس، از این خلاصه تر نمیشه گفت . اما این روزها به عقیده شما تصویب لایحه یک فوریتی برخورد با کسانی که در محافل سخنرانی طرح سوال می کنند چه بر سر جرآت مندی مردم می آورد؟؟؟؟

       محمد : چکیده خوب پیرامون موضوع بود..ذهنیت افراد رو نسبت به رفتار موثر شکل صحیحی میده و کنجکاو به مطالعه بیشتر و استفاده از منابع مشروح ذکر شده میکند. فکر میکنم رفتار غلط والدین با فرزندان و تحکم بر آنان چه بسیاری از دخترها و جه بسیاری از پسرها را ناتوان در برقراری ارتباط موثر کرده که اغلب جنبه پرخاش در پسران و انفعال در دختران بیشتر نمود پیدا میکند.در هر حال هر دو نوع کنش پرخاشگری و انفعالی نقص در ارتباط موثر محسوب میشود و باید درمان شود. ممنون از زحمتتون.
       پرسمان : باتشکر از شما بابت مطالعه این مقاله و درج نظرت دقیقتان، خوشحال می شویم در دیگر مقالات هم از نظرات سازنده تان استفاده کنیم. موفق باشید.

       محمد : سلام. خیلی کاربردی بود.ممنون

       amin : ممنون

       مرادی : با سلام مطلبتون خوب بود. تشکر می کنم، اما اگر کمی واضح تر و گویا تر بود بهتر می شد.

       mitba2002... : خیلی جالب بود ولی متاسفانه از بچگی بخصوص در گوش دخترها صفت خوب صبور بودن و گذشت زیاد را آنقدر بزرگ می کنند که در زندگی مشترک این فرد تبدیل به یک شخص منفعل می گردد ولی باز هم ماهی را هر وقت از آب بگیری تازه است. با تشکر میترا
       پرسمان : از ارتباط و حُسن اعتماد شما با «مجموعه پرسمان» صميمانه تشكر مي‌كنيم. براي اين كه از گفتار و كردار خويش رضايت پيدا كنيد و دچار خودسرزنشي نگرديد، ابتدا بايد از صحت و درستي گفتار و رفتارتان مطمئن شويد. براي اطلاع و اطمينان از صحت و درستي حرفي كه مي زند و يا رفتاري كه در پيش مي‌گيرد بايد معياري براي خويش همچون تعاليم روح‌بخش اسلامي ترسيم كنيد و بر اساس آن با مردم سخن بگوييد، رفتار نماييد و با ديگران تعامل داشته باشيد. كافي است همواره بر اساس شرع و قانون و اصول اخلاقي پيش برويد و همه مراودات و رفتارهاي خويش را با آن تنظيم نماييد. اين طوري حتي اگر در اثر گفتار و رفتار شما، ديگران از شما آزرده خاطر گردند و ناراحت شوند خواهيد گفت: «عيبي نداره» چرا كه شما بر اساس شرع و قانون عمل نموده ايد و رضايت الهي را براي خويش خريده‌ايد. بنابراين هر كجا آموزه‌هاي ديني به شما اجازه مي‌دهد كه شما در ارتباطات اجتماعي‌تان با مردم با قاطعيت و يا تندي برخورد كنيد همان طور عمل نماييد و اگر دستور نرم‌خويي وارد شده، اين گونه عمل كنيد و اگر حقي از شما تضييع شده و يا در صدد احقاق حق‌تان هستيد، با جرئت‌ورزي و اِعمال قاطعيت حتي اگر منجر به ناراحتي و رنجش طرف مقابل‌تان گردد، احقاق حق نماييد و شجاعانه و با شهامت كامل از حق و حقوق‌تان دفاع كنيد. بر فرض مثال، وقتي مي‌خواهيد با ديگران با گشاده‌رويي رفتار كنيد ابتدا اين رفتار را با معيار دين مي‌سنجيد و كاملاً مشخص مي‌كنيد كه اين رفتار را با چه كساني و تا چه مقدار و حد و حدودي مي‌توانيد داشته باشيد، پس از اين مرحله تصميم مي‌گيرد كه در زندگي روزمره خويش آن را عملي سازيد و با دوستان و همجنسان خود با گشاده‌رويي رفتار كنيد. در انتهاي روز و يا ساعات پاياني شب به ارزيابي رفتار خويش مي‌پردازيد و مشخص مي‌كنيد كه در اين رفتار تا چه مقدار موفق بوده‌ايد. در صورت موفقيت به تشويق ذهني و عملي خويش مي‌پردازيد تا انگيزه‌تان براي ادامه كار بيشتر شود و در صورت عدم موفقيت مي‌توانيد از گزينه تنبيه استفاده كنيد. همچنين مي‌توانيد از يك دوست و همراهي دلسوز و امين بخواهيد كه نقش يك ناظر بيروني را بازي كند و اين رفتار شما را در طول روز ملاحظه كند و ميزان موفقيت و عدم موفقيت‌تان و نيز نقاط مثبت و نقاط منفي‌تان را به شما گزارش كند تا شما با ملاحظه اين چيزها بتوانيد به تدريج رفتارتان را به رفتار هدف نزديك گردانيد. نكته بسيار مهم ديگري كه در اينجا وجود دارد، تنظيم و بالانس منابع شناخت خودتان است. اگر اين مسئله به درستي صورت نگيرد، ممكن است شما در هر صورت از خودتان ناراضي باشيد و با زدن هر حرفي و يا انجام هر رفتاري دچار خودسرزنشي گرديد. توضيح اينكه در روانشناسي بحثي به نام «منابع شناخت‌ خود» وجود دارد. منابع شناخت خود، هسته اصلي شخصيت هر فرد را تشكيل مي‌دهد كه شخص با توجه به اين سه منبع شخصيت خود را در طول زمان شكل مي‌دهد و بر اساس آن در زندگي عمل و رفتار مي‌كند. منابع شناخت خود عبارت‌اند از: 1. «اظهار نظرهاي ديگران» كه به آن پسخوراند و يا بازخورد اجتماعي نيز گفته مي‌شود، و به اين معني است كه فرد به خاطر تشويق‌هاي ديگران و روبرو شدن با بازخورد مثبت از سوي جامعه در تكرار عمل خويش اصرار مي‌ورزد و يا به خاطر نظر نامساعد ديگران و دريافت باز خورد منفي از سوي جامعه، اقدام به ترك عمل خود مي‌كند. 2. «خود‌ مشاهده‌گري» منبع‌ ديگر براي شناخت خود است، بدين معني است كه شخص با درون‌نگري به بازشناسي خود و نقاط قوت و ضعف خويش مي‌پردازد و رفتارش را تصحيح و اصلاح مي‌نمايد. 3. «مقايسه اجتماعي» نيز سوّمين منبع براي شناختِ خود محسوب مي‌شود. به اين معني كه شخص براي پي بردن به جايگاه خويش در جامعه خود را با افراد ديگر جامعه مقايسه مي‌نمايد. حال براي داشتن يك شخصيت سالم و نرمال و داشتن شخصيت اجتماعي مطلوب، بايد سه منبع شناخت خود، به طور مساوي، تنظيم (بالانس) شود. زيرا يكي از عوامل مهّمِ ايجاد مشكل‌هاي عاطفي و شناختي براي افراد به هم خوردن تنظيم، توازن و تعادل اين سه عامل است، كه براي بازگشت سلامتي و به سامان شدن، تنظيم دوبارة آنها ضروري است. سهم نرمال و استانداردِ هر يك از اين سه منبع، در شناخت خود حدود 33% مي‌باشد، كه اگر يكي از آنها كمتر و يا بيشتر شود آشفتگي و نابه‌ساماني آغاز مي‌شود؛ به‌عنوان مثال، آدم‌هايي كه خود مشاهده‌گري آنها غلبه دارد وسواس‌هاي فكري و عملي بالايي هم دارند و يا افرادي كه به بازخورد اجتماعي و اظهار نظر ديگران بيشتر توجه مي‌كنند و يا دائماً به مقايسه اجتماعي مي‌پردازند دچار خود‌كم‌بيني، نارزنده‌سازي خويش و زير پا نهادن علايق و سلايق خويش و انجام كارهايي براي خوشايند ديگران مي‌شوند. پس براي اينكه شخص شخصيت و جايگاه اجتماعي معتدل و متعادلي داشته باشد، بايد اين سه منبع شناخت خود را باهم مساوي كند. اين نكته را نيز بدانيد، بخش ديگري از مشكل‌تان مي‌تواند به روحيه كمال‌گرايانه افراطي‌تان ربط داشته باشد. افرادي كه معيار‌هاي خيلي خيلي بالا و آرمان گرايانه‌اي را براي موفقيت در هر كاري براي خودشان در نظر مي‌گيرند معمولاً يك ترس ظريف از شكست خوردن در درون‌شان خوابيده است؛ ترسي كه موجب مي‌شود فرد هميشه در حالت تنش، اضطراب و استرس باشد و بيجهت دچار عذاب وجدان شود و احساس گناه پيدا كند و در نتيجه به سرزنش خويش روي بياورد. آرزوي كامل بودن، موفقيت در هر كاري و سرآمد ديگران شدن، انجام همه كارها و رفتارها به نحو عالي و بدون كوچكترين عيب و نقص، هم احساس رضايت را از خودتان مي گيرد و هم شما را بيش از ديگران در معرض ناكامي و شكست قرار مي دهد و مهم‌تر اين كه سلامت روحي و رواني‌تان را به خطر مي‌اندازد. براي مقابله با كمال‌گرايي منفي، به خودتان جسارت كامل نبودن را بدهيد و به خود اجازه دهيد همواره عالي نباشيد. به خودتان اجازه دهيد كه در كلام و رفتارتان اشتباه كنيد. لغزش‌ها و اشتباهات كلامي و رفتاري سهوي خويش را در روابط اجتماعي و ارتباط با ديگران عادي بدانيد و هرگز به خودسرزنشي روي نياوريد. هرگز خودتان، توانايي‌هاي‌تان و موفقيت‌هاي خود را با ديگران مقايسه نكنيد، بلكه همواره به واقعيت‌ها توجه كنيد و با توجه به امكانات، استعداد، تواناي و قدرتي كه داريد اهداف واقع بينانه‌اي براي خودتان ترسيم كنيد و براي تحقق آنها تلاش كنيد. همواره موفق و كامروا باشيد.

       سعید : جالب بود، ای کاش می تونستم راهکارهای بیشتری در اختیار داشته باشم

       ناشناس : عالی بود با تشکر

       هما : سلام مطلبتون قشنگ ولي به عنوان يه دختر ايراني مسلمان به شما ميگم تو فرهنگ ما دو چيز خيلي خوب هست تو سري زدن به دخترا و بيش از حد رو دادن به پسرا ... تا اين فرهنگ تغيير پيدا نكنه هيچكدوم از اين مقالات جز ايجاد تنش كاري رو از پيش نميبره

       ناشناس : به نام خدا با سلام مطلب جالبی بود . مختصر و مفید . موفق باشید .

 نظر سنجي: عالي خوب متوسط  ضعيف  

     نظر متني:
    
نام/نشاني ايميل :
     متن :
              
                                                                         
               

     ارسال براي دوستان :
     نام شما:    نشاني ايميل:  
   
      

 



ويژه


انتشار اينترنتي مطالب يا چاپ در نشريات دانشجويي با ذکر منبع موجب امتنان است

نقل مطالب در ديگر نشريات با اطلاع ين مجموعه و ذکر منبع بلامانع است

بري چاپ در کتب، کسب اجازه کتبي الزامي است

اداره مشاوره و پاسخ نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها