خانه> احكام و فلسفه احکام >489


149

اول و پانزدهم هر ماه مهمان شماييم

 

بنام خدا - نسخه سوم نرم افزار پرسمان ويژه اندروید آماده شد

منو

بايگاني موضوعي
بايگاني شماره اي
گفتگوي زنده
عضويت
پرسش و پاسخ
پيگيري پاسخ
پاسخ سوالات غيرخصوصي
طرح سوال و ارتباط با ما

احكام نماز و روزه دانشجوي مسافر


جستجو



 

بورس مقالات

ابراز محبت دختر به...
درمان خود ارضايي ب...
پيامدهاي خودارضايي...
قرص شب امتحان (تار...
احضار روح با نعلبك...
نظرات مقاله «پيامد...
هولوكاست چيست؟
همجنسگرايي، علل و ...
گناهان كبيره
رابطه دختر و پسر
چشم چراني، آثار و ...
چگونه از ياران اما...
عجم، دشمن اهل بيت؟...
علامت قبولي توبه
تقويت اراده در انج...
احكام نماز و روزه ...
ماجراي دختران و پس...
شيوه هاي همسريابي
اخلاق پيامبر (4) -...
نقش قرآن در زندگي ...
شوخي هاي پيامبر
چه كنم گناه نكنم؟!
چگونه با تقوي شوم
جلسه خواستگاري
...

همه شرايط وضو
اثر بيدار ماندن بي...
گرايش دختران آمريك...
چرا فقط بي حجابي! ...
لیست کتب اداره مشا...
اگه روسري خود را ب...
دفتر 30 پرسش ها و ...
ايميل هايي از شيطا...
جايگاه و ارزش نماز...
چرا جنگ را ادامه د...
اخلاق پيامبر(2)- م...
دوستي با نامحرم در...
شيوه هاي کنترل نفس...
موي بلند و وضو
خاطره اي جالب از ز...
اخلاق پيامبر - توص...

آمار سایت


تعداد مقالات:
2127

بازدید مقالات:
6693633

بازدید سوالات:
2596936



احكام اعتكاف بازديد: 8125

  نظر بدهيد  /   راي بدهيد  /   ارسال به دوستان  /   طرح سوال


با توجه به اهميت اعتكاف، لازم است معتكفين به احكام آن نيز آگاهي داشته باشند لذا در اينجا به گزيده اي از احكام اعتكاف مي پردازيم.

 

شرايط اعتكاف

 پرسش 1. شرايط صحت اعتكاف چيست؟

 1. معتكف عاقل باشد.

 2. با قصد قربت باشد.

 3. اعتكاف حداقل سه روز متوالى باشد.

 4. از مسجد بدون عذر خارج نشود.

 5. در يكى از مساجد چهارگانه و يا مسجد جامع شهر باشد. (مساجد چهار گانه عبارت است از: مسجد الحرام، مسجد نبوى (مدينه)، مسجد كوفه و مسجد بصره)

 6. اگر اعتكاف با حق شوهر منافات داشت، با اجازه او باشد.

 7. اگر اعتكاف باعث اذيت و آزار پدر و مادر شود، با اجازه آن دو باشد.

 

 محرمات اعتكاف

 پرسش 2. محرمات اعتكاف كدام است؟

 محرمات اعتكاف عبارت است از:

 1. نزديكى با همسر،

 2. ملاعبه با همسر (بنابر احتياط واجب).

 2. خريد و فروش غير ضرورى،

 3. استمنا (بنابر احتياط واجب)،

 4. بوييدن عطر و گياهان خوشبو به قصد لذت بردن،

 5. مجادله به منظور غلبه بر ديگرى و اظهار فضل.

 

 مبطلات اعتكاف

 پرسش 3. انجام دادن چه كارهايى، اعتكاف را باطل مى كند؟

 آيات عظام امام، خامنه اى و فاضل: هر كارى كه مبطل روزه است و نيز تماس و آميزش (هرچند در شب باشد)، اعتكاف را باطل مى سازد و بنابر احتياط واجب، انجام دادن ساير محرمات اعتكاف نيز مبطل اعتكاف است. (امام و فاضل، تعليقات على العروة، ج 2، احكام الاعتكاف م 3 و دفتر: خامنه اى)

 آيات عظام بهجت و صافى: هر كارى كه مبطل روزه است و نيز آميزش (هرچند در شب باشد) اعتكاف را باطل مى سازد و بنابر احتياط واجب، انجام دادن محرمات اعتكاف نيز مبطل اعتكاف است. (صافى، هداية العباد، ج 1، م 1423 و بهجت، وسيلة النجاة، ج 1، م 1210)

 آية اللَّه تبريزى: هر كارى كه مبطل روزه است، اعتكاف را نيز باطل مى سازد؛ ولى انجام دادن محرمات اعتكاف - به جز آميزش - مبطل اعتكاف نيست. (تبريزى، منهاج الصالحين، الاعتكاف، م 1080)

 آيات عظام سيستانى، مكارم، نورى و وحيد: انجام دادن محرمات اعتكاف و هر كارى كه مبطل روزه است، اعتكاف را باطل مى سازد.(نورى و مكارم، تعليقات على العروة، ج 2، احكام الاعتكاف م 3 ؛ سيستانى و وحيد، منهاج الصالحين الاعتكاف، م 1080 و دفتر: خامنه اى)

 

 اقسام اعتكاف

 پرسش 4. اعتكاف واجب است يا مستحب؟

 همه مراجع: اعتكاف در اصل، يك عمل مستحبى است؛ ولى ممكن است به سببى - مانند نذر، عهد يا قسم - واجب شود. به عنوان مثال انسان نذر مى كند يا با خداى خود عهد مى بندد كه اگر در فلان كار، موفق شد، يا از فلان بيمارى شفا پيدا كرد، چند روز در مسجد معتكف شود.(العروة الوثقى، ج 2، الاعتكاف)

 

 زمان اعتكاف

 پرسش 5. آيا در هر زمان كه بخواهيم مى توانيم، معتكف شويم يا زمان خاص دارد؟

 همه مراجع: در هر زمان كه روزه صحيح باشد، اعتكاف نيز صحيح است. اعتكاف زمان خاصى ندارد؛ ولى بهترين زمان براى انجام آن، ماه مبارك رمضان به ويژه دهه آخر آن است.(العروة الوثقى، ج 2، الاعتكاف)

 

 شروع اعتكاف

 پرسش 6. آيا روزه هاى قضا كه بر عهده داريم، مى توانيم در اعتكاف بگيريم؟

 همه مراجع: آرى، جايز است.(العروة الوثقى، كتاب الاعتكاف، م 4)

 

اجازه پدر

 پرسش 7 . آيا اعتكاف فرزند بدون اجازه پدر صحيح است يا خير؟

 همه مراجع: اگر باعث اذيت و آزار والدين نباشد، نياز به اجازه نيست و اعتكاف صحيح است.(امام، نورى، فاضل، مكارم، تعليقات على العروة، ج 1، احكام الاعتكاف، م 9؛ بهجت، وسيلة النجاةج 1، 1211؛ صافى، هداية العباد، ج 1، م 1426؛ تبريزى و وحيد، سيستانى، منهاج الصالحين، م 1072 و دفتر: خامنه اى)

 

 اجازه شوهر

 پرسش 8 . آيا زن براى رفتن به اعتكاف، نياز به اجازه شوهر دارد و اگر بدون اجازه برود، آيا اعتكافش صحيح است؟

 امام: زن بايد با اجازه شوهرش به اعتكاف برود و اگر اجازه ندهد چنانچه باعث تضييع حق (زناشويى) او شود بنابر احتياط واجب اعتكافش باطل است و اگر با حق او منافات نداشته باشد، اعتكافش صحيح است. (امام، تحرير الوسيله، ج 1 ، مشروط الاعتكاف، السادس و استفتاءات، ج 3، حقوق زوجيت، س 16)

 آيات عظام فاضل و وحيد: زن بايد با اجازه شوهرش به اعتكاف برود و اگر اجازه ندهد چنانچه باعث تضييع حق (زناشويى) او شود اعتكافش باطل است و اگر با حق او منافات نداشته باشد، اعتكافش صحيح است. (وحيد، منهاج الصالحين، ج 2، م 1069، الخامس و توضيح المسائل، م 2476 و فاضل، تعليقات على العروة ج 2، شرائط الاعتكاف، السابع)

 آيات عظام بهجت و تبريزى: زن بايد با اجازه شوهرش به اعتكاف برود و اگر اجازه ندهد - چنانچه باعث تضييع حق (زناشويى) او شود - اعتكافش باطل است و اگر با حق او منافات نداشته باشد، بنابر احتياط واجب باطل است. (بهجت، توضيح المسائل، متفرقه، م 18 و وسيلةالنجاه، ج 1، م 1193 و تبريزى، منهاج الصالحين، ج 1، م 1069)

 آيات عظام سيستانى و صافى: زن بايد با اجازه شوهرش از منزل بيرون رود و اگر اجازه ندهد، اعتكافش باطل است (هر چند باعث تضييع حق زناشويى او نشود). (صافى، عروةالعباد، ج 1، شروط الاعتكاف، م 1402، السادس و توضيح المسائل، م 2421، و سيستانى، تعليقات على العروة، شرائط الاعتكاف، السابع)

 آية اللَّه مكارم: بنابر احتياط واجب، زن بايد با اجازه شوهرش به اعتكاف برود و اگر اجازه ندهد چنانچه باعث تضييع حق (زناشويى) او شود بنابر احتياط واجب اعتكافش باطل است. (مكارم، تعليقات على العروة، شرائط الاعتكاف، السابع و استفتاءات، ج 2، س 963)

 آية اللَّه نورى: زن بايد بااجازه شوهرش به اعتكاف برود و اگر اجازه ندهد چنانچه باعث تضييع حق (زناشويى) او شود اعتكافش باطل است و اگر با حق او منافات نداشته باشد، اعتكافش صحيح است، مگر آنكه روزه او در اعتكاف مستحبى باشد. (نورى، تعليقات على العروة، شرائط الاعتكاف، السابع و توضيح المسائل، م 2408)

 

 مكان اعتكاف

 مسجد جامع

 پرسش 9 . منظور از مسجد جامع چيست؟

 همه مراجع: مسجد جامع مسجدى است كه اقشار مختلف مردم، در آن شركت مى كنند و اختصاص به محله يا صنف خاصى ندارد. (مكارم، استفتاءات، ج 2، س 456؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 617 و تبريزى، منهاج الصالحين، الاعتكاف، الرابع. و دفتر: همه)

 

مسجد دانشگاه

 پرسش 10. با توجّه به اينكه اعتكاف بايد در مسجد جامع شهر باشد، آيا جايز است در مسجد دانشگاه اعتكاف را به قصد رجا انجام داد؟

 همه مراجع (به جز خامنه اى و امام): اعتكاف در مسجد دانشگاه صحيح نيست. (دفتر: همه)

 امام: اعتكاف بايد در مساجد چهارگانه باشد و بنابر احتياط واجب در مساجد جامع، بايد به قصد رجا انجام گيرد و در غير مساجد جامع صحيح نيست. (امام، تحرير الوسيله، ج 1، شروط الاعتكاف، الخامس)

 آية اللَّه خامنه اى: به قصد رجا اشكال ندارد. (دفتر: خامنه اى)

 تبصره. مساجد اربعه عبارتند از: مسجد الحرام، مسجد النبى، مسجد كوفه و مسجد بصره.

 

 پرسش 11. با توجه به اينكه مراجع تقليد، اعتكاف را تنها در مساجد جامع جايز مى دانند؛ آيا دانشجويان مى توانند نذر كنند كه سه روز در مسجد دانشگاه اجتماع كنند و در اين مدت به طور معمول به نماز و روزه و عبادت و اجراى برنامه هاى دينى بپردازند؟

 همه مراجع: آرى، نذر فوق صحيح است و از ثواب عبادت و دعا بهره مند مى شوند؛ ولى اين امر اعتكاف محسوب نمى شود. (دفتر: همه)

 تبصره. متعلق نذر به هر صورت كه نيت شود، بايد طبق آن عمل شود. بنابر اين در كم و زياد كردن روزهاى عبادت و يا ساعات حضور مى توان تغيير داد.

 

تلفن در اعتكاف

 پرسش 12 . گفت وگو با تلفن همراه در مسجد، در موارد غيرضرورى و مكرر، چه صورت دارد؟

 همه مراجع: اشكال ندارد. (دفتر: همه.)

 

 درس و اعتكاف

 پرسش 13. آيا جايز است در اعتكاف، دروس خود را مباحثه كرد؟

 آيات عظام امام، بهجت، خامنه اى، صافى و فاضل: درس خواندن، حل مسائل و مباحثه - به ويژه در امور دينى - بسيار كار پسنديده اى است؛ ولى اگر مباحثه و مجادله به منظور غلبه بر ديگرى و اظهار فضل باشد، حرام است و بنابر احتياط واجب اعتكاف را نيز باطل مى سازد. معيار تشخيص آن، قصد و نيت شخص است. (امام و فاضل، تعليقات على العروة، ج 2، احكام الاعتكاف م 3 ؛ صافى، هدايةالعباد، ج 1، م 1421 و 1423 و بهجت، وسيلة النجاة، ج 1، م 1208 و 1210)

 آية اللَّه تبريزى: مباحثه به ويژه در امور دينى بسيار كار پسنديده اى است؛ ولى اگر مباحثه و مجادله به منظور غلبه بر ديگرى و اظهار فضل باشد، حرام است؛ ولى اعتكاف را باطل نمى سازد. معيار تشخيص آن، قصد و نيت شخص است. (منهاج الصالحين، الاعتكاف، م 1080)

 آيات عظام سيستانى، مكارم، نورى و وحيد: مباحثه به ويژه در امور دينى بسيار كار پسنديده اى است؛ ولى اگر مباحثه و مجادله به منظور غلبه بر ديگرى و اظهار فضل باشد، حرام است و اعتكاف را نيز باطل مى سازد. معيار تشخيص آن، قصد و نيت شخص است. (نورى و مكارم، تعليقات على العروة، ج 2، احكام الاعتكاف م 3 و سيستانى و وحيد، منهاج الصالحين الاعتكاف، م 1080)

 

 قطع اعتكاف

 پرسش 14 . آيا قطع اعتكاف گناه دارد؟

 همه مراجع: اگر اعتكاف واجب باشد و يا دو روز اعتكاف مستحبى را گذرانده باشد و بخواهد اعتكاف را به هم بزند، معصيت كرده است. (العروة الوثقى، شرائط الاعتكاف، م 39)

 

 پرسش 15. آيا معتكف مى تواند به هنگام نيت اعتكاف، شرط كند كه هر زمان خواست (هر چند بدون عذر)، از اعتكاف خارج شود؟

 امام: مى تواند شرط كند كه اگر عذر عرفى يا شرعى برايش پيدا شد، بتواند از اعتكاف خارج شود؛ ولى بدون عذر جايز نيست. (امام، تعليقات على العروة، الاعتكاف، م 40)

 آيات عظام بهجت، صافى، فاضل و نورى: آرى، چنين شرطى جايز است و اگر شرط كرد - هر زمان كه خواست - مى تواند از اعتكاف خارج شود. (نورى، فاضل، تعليقات على العروة، الاعتكاف، م 40 ؛ بهجت، وسيلة النجاة، ج 1، م 1207 ؛ تبريزى، منهاج الصالحين، الاعتكاف، م 1074؛ صافى، هدايةالعباد، ج 1، م 1416)

 آيات عظام سيستانى، مكارم و وحيد: مى تواند شرط كند كه اگر عذر عرفى يا شرعى برايش پيدا شد، بتواند از اعتكاف را خارج شود؛ ولى بدون عذر بنابر احتياط واجب، جايز نيست. (سيستانى وحيد، منهاج الصالحين، الاعتكاف، م 1074)

 

 خروج از مسجد

 پرسش 16. در چه مواردى مى توان از مسجد خارج شد؟

 همه مراجع: خارج شدن از مسجد جايز نيست؛ مگر به جهت ضرورت عقلى ، عرفى و شرعى؛ مانند: مراجعه به پزشك در موارد اضطرار، رفتن به دستشويى (ضرورت عقلى)، عيادت بيمار، تشييع جنازه مرده (ضرورت عرفى)، غسل و وضوى واجب (ضرورت شرعى). (امام، نورى، مكارم و فاضل، تعليقات على العروة، ج 1 الاعتكاف، م 30؛ صافى، هداية العباد، ج 1، م 1412؛ بهجت، وسيلة النجاة، ج 1، 1203؛ تبريزى، وحيد و سيستانى، منهاج الصالحين، الاعتكاف، السادس؛ دفتر: خامنه اى)

 

 پرسش 17. خارج شدن معتكف از مسجد براى گرفتن وضو و غسل مستحبى چه حكمى دارد؟

 آيات عظام امام، بهجت، خامنه اى، صافى و فاضل: اشكال ندارد. (امام، فاضل، تعليقات على العروة، ج 1 الاعتكاف، م 30؛ صافى، هداية العباد، ج 1، م 1412؛ بهجت، وسيلة النجاة، ج 1، 1203 دفتر: خامنه اى)

 آيات عظام تبريزى، سيستانى، مكارم، نورى و وحيد: بنابر احتياط واجب جايز نيست. (نورى و مكارم، تعليقات على العروة، ج 1 الاعتكاف، م 30؛ تبريزى، وحيد و سيستانى، منهاج الصالحين، الاعتكاف، السادس)

 

اعتكاف و كلاس درس

 پرسش 18. آيا در ايام اعتكاف، رفتن به كلاس و شركت در درس ها جايز است؟

 همه مراجع: خروج از مسجد و شركت در كلاس هاى درسى، اشكال دارد. (نورى، استفتاءات، ج 2، س 276؛ سيستانى، سايت، اعتكاف؛ صافى، جامع الاحكام، ج 1، س 515؛ فاضل، جامع المسائل، ج 2، س 462 و دفتر: امام، خامنه اى، مكارم، تبريزى، وحيد و بهجت)

 

نيابت در اعتكاف

 پرسش 19. آيا نيابت اعتكاف از طرف عده اى از اموات صحيح است؟

 همه مراجع: خير، به نيابت از چند نفر مرده صحيح نيست؛ ولى مى تواند ثواب آن را به روح آنان هديه كند. (العروة الوثقى، ج 2، الاعتكاف، م 3)

 

 پرسش 20. كسى كه نذر كرده ايام البيض (روزهاى سيزدهم تا پانزدهم) ماه رجب را اعتكاف كند، چنانچه در اين ايام بيمار شود، تكليف چيست؟

 همه مراجع: اگر نذرش به سال خاصى تعيين شده - چنانچه به واسطه بيمارى نتواند روزه بگيرد يا در اعتكاف شركت كند - تكليف از او ساقط است و كفاره هم ندارد؛ ولى اگر براى نذرش سال تعيين نشده، مى تواند در سال هاى بعد اعتكاف كند. (تبريزى، استفتاءات، س 1729؛ امام، تحرير الوسيله، ج 2، النذر، م 24؛ صافى، هداية العباد، ج 2، النذر، م 24؛ سيستانى، توضيح المسائل مراجع، م 2647 ؛ خامنه اى، استفتاء، س 1074 و دفتر: فاضل، نورى، مكارم، وحيد، بهجت)

 

افطارى معتكف

 پرسش 21. استفاده از افطارى و سحرى معتكفان، براى ديگران چه حكمى دارد؟

 همه مراجع: بدون اجازه دهندگان، جايز نيست. (دفتر: همه)

 

 اعتكاف و غسل

 پرسش 22. اگر محتلم شويم، غسل را در داخل مسجد انجام دهيم؟

 همه مراجع (به جز صافى): اگر معتكف محتلم شود و غسل كردن در مسجد به جهت توقف يا نجس كردن مسجد ممكن نباشد، واجب است از مسجد خارج شود. (امام، نورى، فاضل، مكارم، تعليقات على العروة، ج 1، الاعتكاف، الثامن؛ بهجت، وسيلة النجاة ج 1، 1204؛ تبريزى، وحيد و سيستانى، منهاج الصالحين، م 1073 و دفتر: خامنه اى)

 آية اللَّه صافى: آرى، بايد از مسجد خارج شود، هر چند غسل در مسجد باعث مكث يا نجس كردن مسجد نشود. (صافى، هداية العباد، ج 1، م 1403)

 

قضاى اعتكاف

 پرسش 23. چنانچه اعتكاف مستحبى را به جهتى به هم بزند، آيا قضاى آن واجب مى شود؟

 همه مراجع (به جز تبريزى، سيستانى و وحيد): اگر بعد از روز دوم باطل كند، بايد قضاى آن را به جا آورد. (امام، نورى، فاضل، مكارم، تعليقات على العروة، ج 1، احكام الاعتكاف، م 5؛ بهجت، وسيلة النجاةج 1، 1210؛ صافى، هداية العباد، ج 1، م 1424؛ دفتر: خامنه اى)

 آيات عظام تبريزى، وحيد و سيستانى: اگر بعد از روز دوم باطل كند، بنابر احتياط واجب بايد قضاى آن را به جا آورد و اگر پيش از آن باشد، چيزى بر عهده او نيست. (تبريزى، سيستانى و وحيد، منهاج الصالحين، م 1082)

 تبصره. قضاى اعتكاف مانند اصل اعتكاف است. بنابراين بايد شرايط آن را رعايت كند و حداقل سه روز متوالى روزه بگيرد.



نظر شما راجع به اين مقاله

 
  نظرات ساير كاربران

       b87118721... : می تونست بهترم باشه!
       پرسمان : ضمن تشکر از ابراز نظرتان، خوشحال می شویم نظرتان را به طور دقیق برای بهتر شدن مطلب بفرمایید.

       علی : بسیار عالی بود

 نظر سنجي: عالي خوب متوسط  ضعيف  

     نظر متني:
    
نام/نشاني ايميل :
     متن :
              
                                                                         
               

     ارسال براي دوستان :
     نام شما:    نشاني ايميل:  
   
      

 



ويژه


انتشار اينترنتي مطالب يا چاپ در نشريات دانشجويي با ذکر منبع موجب امتنان است

نقل مطالب در ديگر نشريات با اطلاع ين مجموعه و ذکر منبع بلامانع است

بري چاپ در کتب، کسب اجازه کتبي الزامي است

اداره مشاوره و پاسخ نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها