بيعت با اميرمؤمنان(عليه السلام) چگونه بود؛ آيا همگان بيعت کردند؛ امام از اين بيعت چگونه ياد مي کنند؟
بيعت با اميرمؤمنان(عليه السلام)، فراگير، همگاني، از روي خواست واقعي مردم و بيعتي آزادانه بود[ نهج البلاغه، نامه 1.] و امام براي استحکام پايه هاي حکومت خود، صحابه و مردم را کاملاً آزاد گذاشت و به آنان وقت فکر کردن داد و سپس در مرکز عمومي براي بيعت حاضر شد تا راه عذرها را به روي تمام مردم ببندد. امام در اين باره مي فرمود:
«بيعت شما با من بي انديشه و تدبير نبود و کار من با شما يکسان نيست. من شما را براي خدا مي خواهم و شما مرا براي خود مي خواهيد. اي مردم، مرا بر کارِ خود يار باشيد و فرمانم را پذيرفتار».[ نهج البلاغه، خطبه 136؛ شيخ مفيد: الارشاد، ج1، ص 243.]
حضرت، به منظور پيش گيري از بهانه جويي هاي آينده، مشارکت بزرگان صحابه را در اين امر لازم دانست؛ بيعت را از آن «اصحاب بدر» شمرد و فرمود: «هر کس را آنان خليفه کنند بر مسند خواهد نشست. پس تمامي يادگاران نبرد بدر نزد علي(عليه السلام) آمدند و خواستار بيعت شدند».[ رسول جعفريان: تاريخ خلفا، ص 228؛ احمدبن يحيي بلاذري: انساب الاشراف، ج 2، ص 9.]
در آغاز طلحه برخاست، دست بيمار و ناتوانش را پيش آورد و با امام بيعت کرد.[ قبيصه پسر جابر، بيعت او را به فال بد گرفت و گفت: «عجب حالتي، اول دستي که بر دست اميرالمؤمنين علي(عليه السلام) آمد در بيعت، دست شَل بود. به خداي که بيعت طلحه ناپايدار باشد و ناقص بود». ابن اعثم کوفي: الفتوح، ترجمه محمدبن احمد مستوفي هروي، ص 392.] سپس زبير و آن گاه مهاجران و انصار[ امام در نامه خود به معاويه چنين مرقوم داشت: «مردمي که با ابوبکر و عمر و عثمان بيعت کردند، هم بدانسان بيعت مرا پذيرفتند». نهج البلاغه، نامه 6] و همه ساکنان مدينه با حضرت علي(عليه السلام) بيعت کردند».[ به گفته طبري، «تا آن جا که ما مي دانيم، احدي از انصار از بيعت با علي تخلف نکرد». محمد بن جرير طبري: تاريخ الطبري (تاريخ الامم و الرسل و الملوک، ج4، ص 431) ]
به گفته مورخان، همه شرکت کنندگان در بدر که تا آن زمان زنده بودند، با علي(عليه السلام) پيمان وفاداري بستند.[ حسين بن محمد ديار بکري: تاريخ الخميس، ج 2، ص 261.]
در يک اقدام بي سابقه، مردم با آزادي کامل و سرور و شادماني فوق العاده اي به حکومت او روي آوردند و با امام بيعت کردند، به طوري که حتي يکي از دشمنان حضرت درباره ي بيعت علي(عليه السلام) مي گويد: مسلمانان آن طور که به خلافت علي(عليه السلام) رو آوردند درباره ي خلافت عثمان اطمينان خاطر نداشتند، حکومت علي با رضايت و سرور دل ها و اطمينان قلب ها و اميدواري مردم و آيند ه ا ي درخشان مواجه گرديد ولي مردم وقتي با عثمان بيعت مي کردند با ترس و کدورت و اضطراب و ترديد با وي بيعت کردند و درباره ي وي هماهنگي نداشتند.[ طه حسين، الفتنه الکبري، ج2، ص112.]
ابن حجر درباره بيعت بي نظير همگان با امام اين گونه مي نويسد:
«بيعت خلافت با علي(عليه السلام) پس از کشته شدن عثمان و در اوائل ذي الحجه سال 35 هـ. ق صورت گرفت و مهاجران و انصار و همه کساني که در شهر بودند با او بيعت کردند و به وسيله نامه از اهالي استان ها بيعت خواسته شد و همه شان پذيرفته بيعت کردند جز معاويه در ميان اهالي شام.»[ ابن حجر، فتح الباري، ج 7، ص 586. ]


کانال تلگرامی پرسمان: @porseman

سایت موضوعی قرآن و حدیث سایت موضوعی اهل بیت علیهم السلام سایت موضوعی مهدویت سایت موضوعی سیاسی سایت موضوعی معارف
سایت موضوعی اخلاق سایت موضوعی عرفان های نوظهور سایت موضوعی احکام سایت موضوعی مشاوره سایت موضوعی حقوق زن
سایت موضوعی لبخند سایت موضوعی وهابیت سایت موضوعی ادیان سایت نکات قرآن