من يك برنامه ريزي براي كارهاي روزانه خود مي خواهم كه در زندگي موفقيت كسب كنم، مي توانيد به من كمك نماييد؟
يكي از مهمترين اركان مشاوره مخصوصاً در زمينه برنامه ريزي كه باعث مي گردد نتيجه مطلوبي از آن حاصل گردد ميزان اطلاعاتي است كه شما بايد در اختيار مشاور قرار دهيد ؛ زيرا به هر حال تفاوت هاي فردي افراد در وضعيت و شرايط خانوادگي ،محيطي ،شخصيتي ،جنسيتي و ... ايجاب مي كند كه مشاوره ها با فرد مورد نظر و شرايط وي مطابقت داشته باشد .
توجه داشته باشيد كه ما برحسب و ظيفه مطالب و رهنمودهايي را برحسب مقدار آشنايي كه از طريق متن ارساليتان با وضعيت شماكسب مي كنيم ارائه مي دهيم و اين شما هستيد كه بايد با تطبيق آنها بر وضعيت خود برنامه ريزي مناسب را انجام دهيد و يا اينكه با حضور در يكي از مراكز مشاوره از خدمات مناسب بهره بگيريد.
حتماً از تجربيات قبلى خود در راستاي طراحي برنامه استفاده نماييد.
×رمز موفقيت بسيارى از مردان بزرگ تاريخ (نظم و انضباط) در كارهاى روزانه آنهاست. آنان كه اوقات عبادت, مطالعه, عيادت, غذاخوردن, خوابيدن, صله رحم و حتى اوقات كارشان مشخص و معين باشد, از تمام لحظات زندگى خود لذت مى برند.
حضرت امام كاظم عليه السلام مى فرمايد:
(اجتهدوا فى ان يكون زمانكم اربع ساعات: ساعه لمناجاه الله و ساعه لامرالمعاش و ساعه لمعاشره الاخوان و الثقات الذيأن يعرفونكم عيوبكم و يخلصون لكم فى الباطن, و ساعه تخلون فيها للذاتكم فى أ غيرمحرم و بهذه الساعه تقدرون على الثلاث ساعات.)(1)
(تلاش كنيد تا شبانه روز خود را به چهار قسمت تقسيم كنيد: يك قسمت را براى مناجات و عبادت خدا قرار دهيد. قسمت ديگر را براى امرار معاش و كار براى اداره زندگى. قسمت سوم را براى معاشرت با برادران و دوستان مطمئنى كه عيبهاى شما را گوشزد كرده و در باطن خود, جز خلوص و صداقت انگيزه ديگرى ندارند. و قسمت چهارم را به لذتها و كامروايى هاى مشروع خود اختصاص دهيد كه با وجود اين بخش (تفريحات و لذتهاى سالم و مشروع) مى توانيد سه بخش ديگر را[با روحيه بهتر و شاداب ترى] انجام دهيد.)
ازاين روايت, چهار دستور ضرورى و فطرى حيات فردى و اجتماعى انسان به دست مىآيد:
1ـ ضرورت ارتباط معنوى انسان با خدا در قالب عبادت و تفكر.
2ـ ضرورت اهتمام انسان به امر معاش و تلاش براى توسعه زندگى و حفظ آبرو.
3ـ ضرورت حفظ روابط اجتماعى و معاشرت با بستگان (صله رحم).
4ـ ضرورت تفريح و لذت جويى مشروع براى موفقيت و نشاط روحى و جسمى بيشتر.
بديهى است كه انسان منهاى هر يك از اينها, انسانى غير كامل است, زيرا دورى از خدا (اضطراب روحى و شقاوت) و ترك معاشرت با ديگران (گوشه نشينى و پى نبردن به كمبودهاى اخلاقى خود) و بيكارى يا كم كارى (بىآبرويى و نيازمندى به ديگران) و ترك تفريح و لذت مشروع, كسالت و ضعف روحيه را به دنبال خواهد داشت.
طراحي برنامه ريزي در زمينه هاي مختلفي ممكن است اتفاق افتد.
برنامه ريزى در زمينه اقتصادى يعنى تنظيم هزينه ها مطابق درآمدها, اجتناب از مصارف غيرضرورى, پرهيز از ولخرجى و ريخت و پاشهايى كه جز اسراف نمى توان نامى ديگر بر آن نهاد.
برنامه ريزى در زمينه اخلاقى يعنى ايجاد روشهاى ويژه تربيتى در قالبهاى ثابت و متنوع براى شكل دهى به رفتار و گفتار, ايجاد جاذبه هاى معنوى و تبيين ارزشهاى اسلامى و انسانى.
برنامه ريزى در زمينه اجتماعى يعنى ايجاد نظم در معاشرتها, ديدوبازديدها, تفريحها و گردشها.
×نكته : تحصيل علوم ، معارف و كسب كمالات و فضايل در يك رتبه قرار دارند.
اولين بحثي كه با توجه به متن ارساليتان مي توان بدان اشاره كرد ، موفقيت است.
موفقيت در تمام ابعاد زندگي امري كسب كردني است كه فقط با سعي و تلاش و امكانات به دست مي آيد .
متخصصان روانشناسي موفقيت،  فرمول موفقيت رابا توجه به 1- تفاوت استعداد و علاقه افراد 2- حساسيت خانواده و اطرافيان 3- انتظارات از زندگي آينده 4- توانايي تحمّل مشكلات،به طور خلاصه در چهار قدم، به اين صورت تعريف م‍ي كنند:
قدم اول هدف گذاري است، يعني دقيقاً مشخص كنيد چه مي خواهيد.
براي رسيدن به موفقيت، لازم است هدفي روشن، شفاف،  واقعي و قابل دسترس كه بتوان آن را در آينده به دست آورد,داشته باشيد . هدفي كه با شما ، خواسته هايتان و توان فردي و خانوادگيتان سازگاري داشته و نشاط و آرامش را براي شما به ارمغان آورد.
به عنوان مثال اگر شما خواهان آن باشيد كه به مدارج عالي تحصيلي برسيد ولي از طرف ديگر مجبور باشيد براي تأمين هزينه آن ساعتهاي متوالي به كار مشغول باشيد ،ممكن است از نظر جسمي و رواني كم آورده و دچار استرس گرديد.پس قدم نخست را با شناخت بيشتري از خود و وضعيت زندگي و اطرافيانتان برداريد
و با واقع نگري متناسب با توان و ظرفيت خود ،هدفتان را برگزينيد .
نكته : شناخت انگيزه براي انتخاب هدف و مسير دستيابي به آن تأثير بسزايي در ميزان پيشرفت شما خواهد داشت .

قدم دوم انجام عمل است، يعني در راه رسيدن به اهداف گام برداريد.
يكي از روشهايي كه بعد از هدف گذاري مي تواند موجب موفقيت شما گردد،پيش بيني و برنامه ريزي است .
برنامه ريزي به معني قرارگرفتن فرد در مسير مشخصي است كه فرد را به هدفي كه از قبل ترسيم كرده مي رساند.
اهميت برنامه ريزي مناسب در جهت رسيدن به هدف بدان جهت است كه اگر فردي برنامه نداشته باشد حتي با وجود تلاش زياد كمتر به نتيجه مطلوب دست مي يابد.
نكته1: اگر 20٪ از زمان خود را صرف برنامه ريزي نماييد ،80٪ باقي مانده را با اطمينان بيشتري براي رسيدن به اهداف خود گام برخواهيد داشت.
نكته 2:فرد هدفمند و موفق كسي است كه براي روزها،هفته ها،ماه ها و حتي سال هاي خود برنامه ريزي مي كند .
نظم و برنامه ريزى در زندگى، براى استفاده مناسب از فرصت ها و رسيدن به اهداف است.
فرد هدفمند و موفق به خوبي مراقب است كه برنامه هاي تنظيم شده را به موقع و بدون تأخير انجام دهد ؛زيرا كه خوب مي داند تأخير در اجراي به موقع برنامه ها برابر با عدم موفقيت است.
براى منظم شدن، بايستى اهداف را در دو گروه بلند مدت و كوتاه مدت تقسيم كرد و سپس برنامه اى زمان بندى شده براى وصول به آن طراحى و عمل نمود. بدون تعيين اهداف، برنامه ريزى غيرممكن و بدون برنامه ريزى، نظم ناميسّر است.
×يكى از امتيازات برنامه ريزى اين است كه احساس خوب بودن و احساس موجوديت به انسان دست مى دهد.
انسانِ داراى برنامه در صحنه است نه تماشاگر صحنه به عبارتى ديگر او فعال و بازيگر نقش خويش است نه تماشاگر صِرف و منفعل كه اصطلاح نازيباى (نعش در برابر نقش) را دارد.

قدم سوم كنترل بازخورد است، يعني نتايج اقدامات خود را بررسي كنيد تا متوجه شويد در راستاي اهداف است يا خير.
ممكن است شما بخواهيد با استفاده از مديريت زمان و طراحي يك برنامه ريزي كامل به صورت همزمان به كار و تحصيل اشتغال داشته باشيد .

نكته : مديريت زمان يعني توانايي اين كه چگونه از زمان ،صحيح و خوب استفاده كنيم تا بهتر ،سريعتر و مطمئن تر به مقصود و هدف از پيش تعيين شده خود برسيم.
مهمترين و اساسي ترين عوامل (مديريت زمان )عبارتند از:هدف و نظم. به تعبير ديگر مديريت زمان يعني رعايت انضباط شخصي . در اين شيوه مديريت پديده نظم سرلوحه همه امور قرار دارد.
اگر مهارت و هنر (مديريت زمان )در تمامي امور زندگي سرلوحه انسانها قرار گيرد ،مي تواند تضمين كننده موفقيت آنها بوده و ،بديهي است كه بهتر و سريعتر مي توانند به اهداف برنامه ريزي شده خود براي كسب موفقيت دست يابند.
در اينجاست كه شما بايد مثلاًپس از گذشت يك ماه از اجراي برنامه خود بازخوردي از آن گرفته و نتايج اقدامات خود را بررسي نماييد كه آيا در راستاي اهداف تعيين شده است يا خير.

قدم چهارم ايجاد نرمش در رفتار است، يعني اگر متوجه شديد در راستاي اهداف حركت نمي كنيد،  به راحتي مسير خود را عوض كنيد.
نكات كاربردي
شايسته است براى بهسازي و كيفى بخشي به برنامه خود هميشه آن روى كاغذ (با توجه به شرحي كه در ادامه خواهد آمد) بياوريد ،ما حتّى در طبيعت مشق مى كنيم، زمين را خط كشى، دانه پاشى، نهر بندى (جوى و پشته) و سپس (كاشت، داشت، برداشت) محصول اين پروسه است در ضمن مراقبت و سمپاشى نشان دهنده دقت و حذف يا تغيير و اصلاح است، زمان بهار زندگى است و برنامه بذر فرصت هاست، لذا هر كسى در بهار به موقع نكارد، در پاييز درو نخواهد كرد.
در نتيجه هر چه وقت خود را بهتر سازماندهى كنيم (برنامه ريزى) بهتر مى توانيم از آن، جهت دستيابى به اهداف شخصى ،تحصيلي ، شغلى و حرفه اى استفاده كنيم.
نكته پاياني
اما در باره برنامه شبانه روزي بايد بگوييم كه شما مي توانيد جدولي را كه داراي هفت رديف افقي است ، تهيه كرده و در اين رديف ها ايام هفته را بنويسيد. در ستون هاي عمودي نيز از زمان بيدار شدن تا زمان خواب تقسيم بندي كرده و هر ستوني را به كارها و فعاليتهاي روزانه اختصاص دهيد مثلا ساعت 5 ونيم تا 6ونيم براي نماز و قرآن وخوردن صبحانه 6ونيم تا 7ونيم براي .... و همينطور تا هنگام خواب كه مثلاً حدود 11 شب است هر يك يا دو ساعت را براي فعاليتي اسم گذاري كنيد متنناسب باتوان و نوع كارتان.
برادر گرامي شايد لازم باشد، از آنجا كه ممكن است اهدافمان در روزهاي مختلف هفته و يا هفته هاي مختلف يك ماه و يا ماههاي مختلف يك سال متفاوت باشد،بهتر است براي بهره گيري شايسته از زمان ،برنامه اهي متفاوت و شناوري داشته باشيم .مثلاًبا نزديك شدن به ايام امتحان بايد تعداد ساعاتي را كه لازم است براي مرور فلان كتاب مصروف گردد مشخص ساخته و براي تحقق به آن ممكن است حتي از وقت تفريح خود نيز بزنيم .
بعد از يك هفته از آغاز اجراي برنامه ،كم و كاستي هاي آن را يادداشت نمايي و به اصلاح برنامه براي هفته آينده بپردازيد .به عنوان مثال ممكن است بودجه زماني اي را كه براي صرف نهار و استراحت در نظر گرفته ايد نيازمند تغيير باشد .
پاورقي
1ـ تحف العقول, ص302.

منابعى براى مطالعه بيش تر
1. مديريت برتر زمان، راجيو ستى، ترجمه نازلى سيد گرگانى.
2. چگونه برنامه ريزى كنيم، كيت كنان، ترجمه قاسم كريمى.
3. مديريت زمان، لوتارجى بسى ورت، ترجمه منصور توكلى نيا.


پرسمان را در پیام رسان های ایرانی سروش/ایتا/گپ به نشانی @porseman همراهی کنید

سایت موضوعی قرآن و حدیث سایت موضوعی اهل بیت علیهم السلام سایت موضوعی مهدویت سایت موضوعی سیاسی سایت موضوعی معارف
سایت موضوعی اخلاق سایت موضوعی عرفان های نوظهور سایت موضوعی احکام سایت موضوعی مشاوره سایت موضوعی حقوق زن
سایت موضوعی لبخند سایت موضوعی وهابیت سایت موضوعی ادیان سایت نکات قرآن